Chwilio'r wefan
English

Canfyddiadau hanesyddol yn adrodd hanes diwydiant arloesol y ddinas

Mae archaeolegwyr wedi dod o hyd i dystiolaeth newydd am un o straeon diwydiannol mwyaf pwerus Cymru.

RichardLewisBMA

Maent yn cofnodi nodweddion hanesyddol cudd ar safle Gweithfeydd Copr yr Hafod-Morfa.

Caiff y lleoliad ei drawsnewid a disgwylir i'r gwaith adeiladu ddechrau'n fuan.  Bydd Distyllfa Penderyn Cymru'n ehangu yno a bydd distyllfa a chanolfan ymwelwyr newydd.

Mae Cyngor Abertawe'n goruchwylio'r broses drawsnewid fel rhan o'i gynlluniau i adfywio coridor isaf afon Tawe.

Meddai Richard Lewis, o gwmni Archaeoleg Mynydd Du yn Sir Fynwy, "Rydym wedi darganfod nifer o bethau gwych. Mae nifer yn dyddio'n ôl i'r 1800au cynnar, ac mae rhai eraill yn dyddio'n ôl mor hwyr â'r 1940au.

"Rydym yn cadw popeth sydd o werth ar ffurf modelau 3D a bydd ein hadroddiad - ar ffurf papur a digidol - ar gael i bawb sydd angen cael mynediad at yr wybodaeth yn y blynyddoedd i ddod.

"Mae'n safle cymhleth iawn, lle adeiladwyd strwythurau, cafodd y rheini eu defnyddio a'u dymchwel, ac ailgylchwyd eu deunyddiau i ddatblygu'r adeiladau dilynol.

"Ein gwaith yw helpu i ddatgelu sut gwnaeth cynllun y safle esblygu dros y blynyddoedd. Nid oedd y cofnodion blaenorol yn dangos hynny.

"Mae'r safle hwn yn un gyffrous iawn i archeolegwyr oherwydd ei ddatblygiad aml-gam, ei gymhlethdod a'i gyfraniad hollbwysig i hanes diwydiannol y byd."

Rhagor o wybodaeth: www.blackmountainsarchaeology.com/copperworks-discovery-project/

Llun Yr Archaeolegydd Richard Lewis yng Ngweithfeydd Copr yr Hafod-Morfa.

Wedi'i bweru gan GOSS iCM